على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

3884

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

وكاء گويند . و بطور مجاز : مرد بخيل و طمعگار را وكاء نيز گويند . وكاب ( vakk b ) ا . ع . اندوهناك . و نام شاعرى هذيلى . وكاث ( vek s ) و ( vok s ) ا . ع . ناشتا شكن كه بامداد خورند . وكاد ( vek d ) ا . ع . دوال پالان بند . و ريسمانى كه هنگام دوشيدن ماده گاو بر آن بندند . ج : وكائد . و كار ( vek r ) ا . ع . نام جايى . و كار ( vek r ) ع . ج . وكر . و ج . وكرة . و كار ( vakk r ) ا . ع . نيك دونده . وكاعة ( vak 'at ) م . ع . وكع السقاء و الفرو و الفرس و القلب و غير ذلك وكاعة ( از باب كرم ) : محكم و سخت گرديد مشك و پوستين و اسب و دل و جز آن . و وكع فلان : لئيم و ناكس گرديد فلان . و كاف ( vek f ) و ( vok f ) ا . ع . پشماگند . و كاف ( vakk f ) ا . ع . كسى كه پشماگند جهة ستور مىسازد . وكال ( vak l ) و ( vek l ) ا . ع . سستى و تنبلى و كاهلى . يق : دابة فيها وكال . وكال ( vek l ) م . ع . واكلت الدابة وكالا : به دو سست رفت آن ستور . و واكل القوم وكالا و مواكلة : اعتماد كردند آن قوم به يكديگر و كارها را بدست هم دادند . وكالة ( vak lat ) و ( vek lat ) ا . ع . وكيلى و واگذارى كار به ديگرى . وكالت ( vak lat ) ا . پ . مأخوذ از تازى - وكيلى و نيابت و خلافت و جاىنشينى و واگذارى كار به ديگرى . وكالت‌نامه ( vak lat - n me ) ا . پ . نامه‌اى كه در آن واگذارى كارى را به ديگرى نويسند و كسى را از جانب خود وكيل كرده و در اجراى كار معين نمايند . وكانا ( vak n ) ا . پ . پاره‌اى از خوشه خرما و يا خوشه انگور . وكاية ( vek yat ) ا . ع . تكيه . و عصايى كه در راه رفتن بدان تكيه مىكنند . وكائد ( vak 'ed ) ع . ج . وكاد . وكب ( vakb ) م . ع . وكب الرجل وكبا ( از باب ضرب ) : برپاى خاست آن مرد و ايستاد . و وكب على الامر : پيوسته بود بر آن كار و مواظبت كرد . و وكب وكبا و وكوبا و وكبانا : فراخ و سبك رفت . وكب ( vakab ) ا . ع . چرك و ريم . و سياهى خرما چون پخته شود . وكب ( vakb ) م . ع . وكب يوكب وكبا ( از باب سمع ) : چركين گرديد . و وكب التمر : سياهى پديد آمد در آن خرما . وكبان ( vakab n ) م . ع . وكب وكبا و وكبانا . ر . وكب . وكت ( vakt ) ا . ع . چيز اندك . و تنگى و كم‌يابى . و تهمت و سخن‌چينى . وكت ( vakt ) م . ع . وكت فيه وكتا ( از باب ضرب ) : نشان كرد در آن . و وكت القدح : پر كرد آن قدح را . و وكت فلان : گام نزديك نهاد فلان در رفتار . و وكت به : سعايت كرد ازو و سخن‌چينى و نمامى نمود . وكتة ( vaktat ) ا . ع . نقطه و خجك در چيزى . يق : فى عينه وكتة . وكتة ( voktat ) ا . ع . جاى آتش جستن از آتش‌زنه . وكته ( vokte ) ا . پ . نقطه . وكح ( vakh ) م . ع . وكحه برجله وكحا ( از باب ضرب ) : سخت سپرد آن را زير پاى . وكح ( vokoh ) ا . ع . مرغ بچگان فربه آگنده گوشت . وكد ( vakd ) ا . ع . آهنك و مراد . يق : وكد و كده : يعنى آهنك وى كرد . و نيز وكد : نام موضعى . و نام كوهى . وكد ( vokd ) ا . ع . سعى و كوشش و توانايى . يق : بذل وكده : اى سعيه و جهده . و نيز كار و فعل و داب . يق : ما زال ذلك وكدى : اى فعلى و دابى و قصدى . وكده ( vakde ) ا . پ . بلغت زند و پازند : مادهء مقابل نر . وكر ( vakr ) ا . ع . آشيانه مرغ در درخت باشد و يا كوه و يا جز آن خواه در آن مرغ باشد و يا نباشد . ج : اوكار و اوكر و وكور و و كار و وكر . وكر ( vakr ) م . ع . وكرهم وكرا ( از باب ضرب ) : مهمانى بناى نو داد ايشان را . و وكرانف الرجل : مشت زد بر بينى آن مرد . و وكر الطائر وكرا و وكورا : بآشيانه در آمد مرغ و يا آشيانه گرفت . و وكر الصبى : برجست آن كودك . و وكر الاناء : پر كرد آن خنور را . و وكرت الناقة : دويد آن ماده شتر دويدنى كه در آن جستن بود . و كذلك الفرس . و نيز وكر : شتاب . و كوتاه اندام پر گوشت گرديد شتر ماده . وكر ( vakr ) و ( vakar ) ا . ع . نوعى از دويدن اسب و شتر كه در آن جستن باشد . وكر ( vakor ) ع . ج . وكر . وكرة ( vakrat ) ا . ع . آشيانه مرغ خواه در آن مرغ باشد و يا نباشد . ج : و كار و وكرى . وكرة ( vakrat ) و ( vakarat )